Bài mới trên BÁO TỔ QUỐC

BÀI HỌC CHO TƯƠNG LAI

Thứ bảy ngày 13 tháng 2 năm 2016, tin tức thông báo là vị thẩm phán của toà án tối cao Hoa Kỳ là ông Scalia đã qua đời.

Cái chết của vị thẩm phán này trở thành một trò chơi chính trị của đảng Cộng Hoà mà 6 người còn lại trong đảng Cộng Hoà ra tranh cử tổng thống năm 2016 đều cho rằng chuyện kiếm người thay thế vị thẩm phán này phải chờ tới vị kế nhiệm tổng thống cho năm tới. Có nghĩa là toà án tối cao của Hoa Kỳ chỉ có tám người, một con số rất là nguy hiểm cho những vụ kiện tụng có ảnh hưởng đến nhiều người nếu số phiếu trong 8 người này chia thành hai phe bằng nhau, không có phe đa số. Và nếu điều này xảy ra thì toà án dưới đó sẽ tiếp tục có giá trị cho đến khi toà án tối cao quyết định với số phiếu đa số.

Dĩ nhiên nếu lật ngược lại vị tổng thống hiện giờ là đảng Cộng Hoà thì chắc chắn rằng những người ra tranh cử tổng thống của năm 2016 bên đảng Dân Chủ cũng sẽ đồng ý cùng một lý luận với phe đảng Cộng Hoà hiện giờ, tức là chờ vị tổng thống sắp đến chọn người thay thế vị thẩm phán đã qua đời.

Trò chơi chính trị này xảy ra ở hai đảng chứ không phải chỉ một đảng. Trò chơi chính trị này đã vô hiệu hoá sức mạnh của toà án tối cao, giải quyết những vụ án quan trọng có ảnh hưởng đến toàn bộ xã hội tại đất Hoa Kỳ này. Có nghĩa là toà án này sẽ làm việc với 8 phiếu duy nhất trong vòng hơn một năm trước khi có một thẩm phán khác được vị tổng thống kế nhiệm đề cử. Và điều này là một điều không tốt cho đời sống luật pháp của Hoa Kỳ. Dĩ nhiên những người đang chống lại chuyện này là đảng Cộng Hoà, gồm những người trong Thượng Viện, nơi duy nhất chấp nhận người đề nghị của Tổng Thống hay không.

Đối với ông Obama, ông đã tuyên bố trong tối thứ bảy đó là ông sẽ hoàn thành trách nhiệm mà Hiến Pháp đã giao cho ông, tức là sẽ đề cử một vị thẩm phán khác lên Thượng Viện để Thượng Viện quyết định và thay thế vị thẩm phán đã qua đời, ông Scalia. Còn bên Thượng Viện, đặc biệt là ông Ted Cruz, đã tuyên bố là sẽ sử dụng quyền filibuster (nói mãi không ngừng như ông cũng đã từng làm trong quá khứ để tránh sự bỏ phiếu xảy ra trong Thượng Viện) để tránh chuyện này xảy ra nếu có đủ 60 phiếu chấp nhận đề nghị vị thẩm phán thay thế của ông Obama. Và những người thuộc đảng Cộng Hoà cũng đã hứa sẽ kéo dài tình trạng này cho đến vị tiền nhiệm sắp đến (họ hy vọng là vị tổng thống phe Cộng Hoà sẽ thắng).

Tại sao chuyện thay thế vị thẩm phán tối cao của Hoa Kỳ trở thành trò chơi chính trị ở cả hai đảng?

Vấn đề rất đơn giản, ai cũng nghĩ là vị tổng thống sẽ chọn những người có chiều hướng mà vị tổng thống muốn trong tương lai. Nghĩa là nếu là vị tổng thống Cộng Hoà thì vị thẩm phán được đề nghị phải là người thuộc dạng bảo thủ (qua những vụ phán quyết ở toà bên dưới của vị thẩm phán này). Còn nếu là đảng Dân Chủ thì vị thẩm phán phải thuộc diện cấp tiến (cởi mở). Dĩ nhiên đây chỉ là một vế của vấn đề. Tổng thống đề nghị nhưng Thượng Viện phải là người chấp nhận thì cá nhân đó mới được nắm chức vụ thẩm phán của toà án tối cao. Nếu Thượng Viện không chấp nhận thì vị Tổng Thống phải đề cử một người khác để đa số Thượng Viện chấp nhận.

Một vấn đề khác nữa là cho dù Tổng Thống đề cử người mà vị Tổng Thống dựa vào quá khứ xử các vụ kiện của cá nhân đó để đánh giá là bảo thủ hay cấp tiến  thì chưa chắc vị thẩm phán đó sẽ tiếp tục tiến trình đó ở tương lai. Có nghĩa là Con Người luôn luôn thay đổi ở bất cứ lứa tuổi nào. Quá khứ, hoặc hôm nay có thể là bảo thủ nhưng ngày mai thì có thể thay đổi thành cấp tiến. Dĩ nhiên càng về già sự thay đổi rất hiếm xảy ra nhưng không có nghĩa là không có thay đổi. Có lẽ chính vì điểm này mà Thượng Viện Hoa Kỳ đang cố gắng đình hoản việc này với hy vọng là một vị Tổng Thống Cộng Hoà sắp đến sẽ chọn người bảo thủ hơn.

Có thể là cha đẻ của Hiến Pháp Hoa Kỳ đã không hình dung ra được chuyện này. Cần phải biết rằng đây là toà án Tối Cao có những quyết định ảnh hưởng đến trên toàn tiểu bang của Hoa Kỳ chứ không phải chỉ một tiểu bang. Cho nên không thể nào để toà án này làm việc với số vị thẩm phán hiện tại là 8 người. Và nếu phải chờ vị Tổng Thống sắp đến đề cử thì toà án này sẽ bị trên một năm làm việc thiếu vắng một người với số phiếu 4 và 4 có cơ hội xảy ra rất nhiều với những vụ án khó khăn được nhìn ở hai khía cạnh khác nhau. Nói một cách khác dễ hiểu là sức mạnh của Toà Án Tối Cao này đã bị giảm trong vòng một năm. Và nếu những vụ án 4 phiếu thuận, 4 phiếu chống xảy ra thì những vụ án như thế trong tương lai sẽ được đưa trở lại toà án này. Vừa tốn tiền của dân và tốn ngân phí quốc gia khi vụ án này lại đem ra phán quyết với đầy đủ 9 vị thẩm phán.

Vậy thì chúng ta, người Việt học gì từ bài học này cho một đất nước Việt dân chủ sau này? Nếu chúng ta chọn một cơ chế kiểm soát và vị thẩm phán cho Toà Án Tối Cao được bầu bán theo hình thức này thì Hiến Pháp tương lai của Việt Nam cần phải ghi rõ với những luật chơi như sau:

  1. Khi Toà Án Tối Cao thiếu vắng một vị thẩm phán thì trong vòng hai tuần, Tổng Thống phải đề trình lên Thượng Viện (hay Quốc Hội nếu không theo hệ thống Quốc Hội lưỡng viện).
  2. Thượng Viện có ba tháng để thông qua hay bác bỏ đề nghị của Tổng Thống. Nếu Thượng Viện bác bỏ thì Tổng Thống phải đề nghị người khác lên Thượng Viện trong một tuần sau đó.
  3. Thượng Viện phải cứu xét và thông qua trong ba tháng kế tiếp. Nếu Thượng Viện tiếp tục chơi trò chính trị thì sau 6 tháng, vị Tổng Thống có quyền đề cử bất cứ cá nhân nào vào Toà Án Tối Cao mà không cần sự đồng ý của Thượng Viện.

Có nghĩa là trong vòng 6 tháng Toà Án Tối Cao làm việc không đủ chức năng của mình nếu thiếu vắng một hay nhiều người thẩm phán. Đây là thời gian tối đa mà một cơ quan quan trọng làm việc thiếu người, đặc biệt là cơ quan Toà Án Tối Cao này.

Và với luật này thì sẽ chấm dứt trình trạng các chính trị gia chơi trò chơi chính trị ảnh hưởng đến nhiều người, tốn kém tiền bạc của nhiều người trong những vụ kiện không phân thắng bại tại Toà Án Tối Cao này. Thượng Viện (hay Quốc Hội) bắt buộc phải làm việc với Tổng Thống để thông qua một người mà Thượng Viện có thể tạm tin hơn là để vị Tổng Thống toàn quyền quyết định trên lãnh vực này.

Dĩ nhiên sẽ có người cho rằng nếu luật như thế thì vị Tổng Thống sẽ chọn người theo ý của mình (bảo thủ hay cấp tiến) để Thượng Viện loại bỏ, đến lần thứ hai cũng vậy để rồi lần thứ ba vị Tổng Thống có toàn quyền chọn lựa vị thẩm phán theo ý mình. Điều này có thể xảy ra. Và nếu điều này xảy ra thì sẽ áp dụng cho tất cả những vị Tổng Thống của bất cứ đảng phái nào cầm quyền. Cái quan trọng ở đây là giải quyết được chuyện Toà Án Tối Cao làm việc trong tình trạng thiếu vắng người như hiện nay của Toà Án Tối Cao Hoa Kỳ nếu Thượng Viện tiếp tục chơi chính trị để chờ vị Tổng Thống sắp đến.

Bài viết này đứng trên quan điểm của một công dân Hoa Kỳ, mệt mỏi với những trò chơi chính trị của hai đảng (Cộng Hoà hay Dân Chủ) trong việc chọn người vào chức vụ Thẩm Phán của Toà Án Tối Cao để rồi làm giảm đi sức mạnh của toà án này khi mà thiếu vắng một vị Thẩm Phán cần thiết cho những vụ kiện quan trọng, ảnh hưởng đến toàn tiểu bang của Hoa Kỳ. Nếu những người trong Hành Pháp và Lập Pháp khi mất trong lúc tại chức thì được thay thế ngay, vậy tại sao bên Tư Pháp không được quyền thay thế ngay, hoặc ít nhất trong vòng 6 tháng phải có người thay thế?

Mong rằng các vị luật sư có thể đóng góp ý kiến cho đề nghị này và hy vọng những ai quan tâm đến một Việt Nam tương lai cũng nên rút những bài học dân chủ của các nước trên thế giới mà áp dụng vào nền dân chủ của Việt Nam toàn diện hơn.

Cho dù người Việt Nam tự chọn cho mình một nền dân chủ Việt nhưng trong cái dân chủ Việt đó vẫn phải có những bộ luật để ba ngành Hành Pháp, Lập Pháp, Tư Pháp hoàn toàn độc lập và có quyền hạn riêng của chính mình.

Vũ Hoàng Nguyên

Tháng 2 năm 2016

New Orleans, LA

www.nganlau.com

Quảng cáo/Rao vặt

2 Comments on BÀI HỌC CHO TƯƠNG LAI

  1. AO TA HỒ NGƯỜI
    Hỗn mang chưa chửa đã tự bầu
    Ong chê bướm chán ẩm bọ sâu
    Gián điệp thực trùng hung lục cẩu
    Ốp Ma đối diện quỷ kiến sầu
    Mật cung giòi đậu bọ bâu nhân quyền dân chủ hồng lầu tồn thanh lâu
    Té re Tào Tháo qua cấu
    Lá Mơ thối địt mưu Tầu phù khổ qua
    Ba Đình phải trái giặc cà mắm tôm cơm mẻ chửi cha bác láng giềng
    Học trò cuốc sách Trần Dân tiên
    Chín tháng mười ngày chẳng cử kiêng
    Vừa nở nhụy rồng vừa sinh rắn
    Lao trung Lý Thụy chuộng gông xiềng
    Kế tinh vượt biển kiếm tiền phăng xoa rúp hét Tầu ghiền bệnh đô la
    Ba Lê nắng cưc đéo bá
    Hái Hoa Thịnh Đốn lập là đào mả cha
    Hồ Quang không tắm tại gia Hoàng Sa bãi cứt thả ga sân nhà ngưới
    TÂM THANH

    Like

  2. TÒA LÒA TỔ QUẠ
    Be bé bỏn bon hai hòn mơn mởn Nguyễn Mai Trung Tuấn huấn nhục Long An
    Miền tây Chợ Nổi Tiền Giang
    Hậu sinh khả úy có gan không làm giàu
    Mấm non đất nước đi đâu nhi đồng phản động qua cầu thắt Cổ Chiên
    Bởi chưng ba thốn địa điền
    Lão thành kắt mệnh Tế Điên cũi gông xiềng
    Hai năm không tắm-2508-lý liêm
    Em nhờ ơn đảng búa liềm kiêm chuồng cu
    Lọ là con mắt kẻ thù đang đi theo đĩ chổng khu tống vô tù
    Lao nô nhất nhật ngàn thu
    Tổ cha mả mẹ Mút Cu tử cấm thành
    Trước tòa can phạm tay khoanh dạ thưa bó gối cha anh học rồi hành
    Trẻ con thò lõ mũi xanh
    Củ Chi nên tội thiên thanh đổ mưa hồng
    Hầm hào địa đạo hố chông
    Mẹ con ngăn cách song còng-88- bí kì nam
    TÂM THANH

    Like

Góp ý, Thảo luận

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: